U mag in 2026 gewoon een zzp’er inhuren, zolang het werk in de praktijk niet op loondienst lijkt. Sinds 1 januari 2025 controleert de Belastingdienst weer op schijnzelfstandigheid en kan hij loonheffingen naheffen; in 2026 kan bij opzet of grove schuld ook een boete volgen. Vanaf 31 december 2026 geldt daarnaast een wettelijk vermoeden van een arbeidsovereenkomst bij een laag uurtarief.
In dit artikel leest u wat de Belastingdienst nu doet, hoe u beoordeelt of iemand eigenlijk in loondienst is en wat dat betekent voor uw salarisadministratie.
Wat is er veranderd rond de Wet DBA?
De Wet DBA bestaat al sinds 2016, maar jarenlang gold een handhavingsmoratorium: de Belastingdienst trad alleen op bij kwaadwillende opdrachtgevers. Dat moratorium is op 1 januari 2025 gestopt. Sindsdien geeft de Belastingdienst geen waarschuwing met bedenktijd meer, maar kan hij direct een correctie of naheffing opleggen.
Om opdrachtgevers tijd te geven, is de handhaving stap voor stap strenger geworden.
| Jaar | Wat de Belastingdienst kan doen |
|---|---|
| 2025 | Naheffen en correcties opleggen, nog geen boetes |
| 2026 | Naheffen en vergrijpboetes bij opzet of grove schuld, nog geen verzuimboetes |
| Vanaf 2027 | Volgens de huidige planning van het kabinet ook verzuimboetes, en het toezicht begint niet meer standaard met een bedrijfsbezoek |
Een naheffing gaat in principe niet verder terug dan 1 januari 2025. Is er sprake van kwaadwillendheid, of heeft u een eerdere aanwijzing van de Belastingdienst niet opgevolgd, dan kan de Belastingdienst tot vijf jaar terug naheffen.
Wanneer is een zzp’er eigenlijk in loondienst?
Volgens de wet is er een arbeidsovereenkomst als iemand persoonlijk werk doet, daarvoor loon krijgt en onder uw gezag werkt. Wat er in het contract staat, is daarbij niet doorslaggevend. Het gaat om hoe er in de praktijk wordt gewerkt. De Belastingdienst weegt alle feiten en omstandigheden, zoals de Hoge Raad dat in 2023 heeft uitgewerkt in de Deliveroo-zaak.
Signalen van loondienst
- U bepaalt hoe, wanneer en waar het werk wordt gedaan.
- De zzp’er doet hetzelfde werk als uw eigen medewerkers en u zou hem dezelfde instructies kunnen geven.
- Hij draait mee in uw rooster, werkt met uw spullen en hoort er gewoon bij.
- Hij werkt langdurig en vrijwel alleen voor u.
- Hij mag zich niet laten vervangen door iemand anders.
- Hij loopt geen ondernemersrisico: vast uurtarief, geen eigen klanten, geen investeringen.
Signalen van echt ondernemerschap
- Een duidelijk afgebakende opdracht met een resultaat, zoals een nieuwe website of een eenmalig advies.
- Specialistische kennis die uw eigen mensen niet hebben.
- Meerdere opdrachtgevers, eigen gereedschap en eigen werkwijze.
- De zzp’er draagt zelf de gevolgen als het werk mislukt.
Geen enkel signaal is op zichzelf beslissend. Hoe meer punten uit de eerste lijst kloppen, hoe groter de kans dat de Belastingdienst uitkomt op loondienst.
Wat is het rechtsvermoeden van 31 december 2026?
Op 31 december 2026 treedt een nieuw artikel in het Burgerlijk Wetboek in werking. Wie voor een ander werkt tegen een laag uurtarief, wordt vermoed in loondienst te zijn. In de wet staat een grens van ten hoogste € 36 per uur, die meestijgt met het minimumloon. Welk bedrag op 31 december 2026 precies geldt, legt de minister nog vast in een regeling. De overheid noemt op dit moment € 38 per uur.
Beroept een zzp’er met zo’n tarief zich op dit vermoeden, dan moet u als opdrachtgever bewijzen dat er geen arbeidsovereenkomst is. Lukt dat niet, dan heeft de zzp’er recht op dezelfde bescherming als een werknemer, zoals loon bij ziekte en ontslagbescherming. De regel geldt niet als de opdrachtgever een particulier is die niet handelt voor zijn beroep of bedrijf.
Een voorbeeld: u huurt rechtstreeks een schoonmaker in voor € 32 per uur, elke week op vaste tijden in uw pand. Dat tarief ligt onder de grens en het werk lijkt op dat van een werknemer. Beroept de schoonmaker zich vanaf 31 december 2026 op het rechtsvermoeden, dan moet u aantonen dat er geen arbeidsovereenkomst is.
Wat betekent loondienst voor uw salarisadministratie?
Stelt de Belastingdienst vast dat er sprake is van loondienst, dan wordt u gezien als werkgever. Over wat u heeft betaald, kan hij loonbelasting, premies volksverzekeringen, premies werknemersverzekeringen en de werkgeversheffing Zorgverzekeringswet naheffen.
Ook daarna verandert er veel. De zzp’er wordt een werknemer in uw loonadministratie, met een loonstrook, 8% vakantiegeld, vakantiedagen en loondoorbetaling bij ziekte. Valt uw sector onder een verplicht pensioenfonds, dan moet u hem ook daar aanmelden.
Rekenvoorbeeld: hoge of lage WW-premie
Neem iemand die u na een controle in dienst neemt, met een premieloon van € 48.000 per jaar. Met een schriftelijk contract voor onbepaalde tijd dat geen oproepcontract is, betaalt u in 2026 de lage WW-premie van 2,74%: € 1.315,20 per jaar. Zonder zo’n contract betaalt u de hoge premie van 7,74%: € 3.715,20 per jaar. Een goed contract scheelt hier dus € 2.400 per jaar.
Wat u verder regelt als iemand in dienst komt, leest u in ons artikel over uw eerste medewerker in dienst nemen. Wat er op de loonstrook moet staan, vindt u in wat moet er op een loonstrook staan.
Checklist: voordat u een zzp’er inhuurt
- Beschrijf de opdracht als een resultaat, niet als een functie met uren.
- Vergelijk het werk met dat van uw eigen medewerkers. Is het hetzelfde, wees dan voorzichtig.
- Laat de zzp’er zelf bepalen hoe hij het werk doet en wanneer.
- Kijk naar het uurtarief. Ligt het onder de grens van het rechtsvermoeden, dan moet u vanaf 31 december 2026 kunnen aantonen dat het geen loondienst is.
- Werkt u met een goedgekeurde modelovereenkomst? Die mag u tot eind 2029 blijven gebruiken, mits u in de praktijk ook zo werkt. Nieuwe modelovereenkomsten beoordeelt de Belastingdienst niet meer.
- Bewaar het KvK-uittreksel, de opdrachtomschrijving en de facturen.
- Controleer regelmatig of de samenwerking niet ongemerkt op loondienst is gaan lijken. Dat raadt de Belastingdienst zelf ook aan.
Veelgestelde vragen
Krijg ik in 2026 een boete als mijn zzp’er schijnzelfstandig blijkt?
Alleen bij opzet of grove schuld, dan kan de Belastingdienst een vergrijpboete opleggen. Verzuimboetes legt hij in 2026 niet op. Een naheffing van loonheffingen is wel mogelijk.
Hoe ver kan de Belastingdienst terug naheffen?
In principe tot 1 januari 2025. Bij kwaadwillendheid of als u een eerdere aanwijzing niet heeft opgevolgd, kan dat tot vijf jaar terug.
Wat is het rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst?
Vanaf 31 december 2026 wordt iemand die voor een laag uurtarief werkt, vermoed in loondienst te zijn. De opdrachtgever moet dan bewijzen dat het geen arbeidsovereenkomst is.
Is een modelovereenkomst nog genoeg?
Een goedgekeurde modelovereenkomst mag u tot eind 2029 gebruiken, maar alleen als u in de praktijk ook werkt zoals daarin staat. Het papier alleen beschermt u niet.
Wat moet ik doen als het toch loondienst is?
Neem de persoon op in uw loonadministratie, sluit een schriftelijke arbeidsovereenkomst, controleer de cao en het pensioenfonds en laat de loonheffingen correct berekenen.
Twijfelt u over een zzp-constructie?
Bij Partner in Salaris kijken wij met u mee of een samenwerking eerder op loondienst lijkt. Blijkt een overstap naar een dienstverband verstandig, dan regelen wij de inrichting in de salarisadministratie en de loonaangifte. Bekijk ons advies over arbeidsrecht, cao en beloning of neem contact met ons op.
Bijgewerkt op 9 november 2026.
- Belastingdienst: arbeidsrelaties en handhaving
- Belastingdienst: Toelichting beoordeling arbeidsrelaties
- Rijksoverheid: Kamerbrief gedeeltelijke verlenging zachte landing (19 december 2025)
- Ondernemersplein: schijnzelfstandigheid voorkomen
- Ondernemersplein: laag uurtarief van zzp’er kan leiden tot arbeidsovereenkomst
- Staatsblad 2026, 158: wet rechtsvermoeden arbeidsovereenkomst op basis van uurtarief
- Staatsblad 2026, 207: inwerkingtreding op 31 december 2026
- Belastingdienst: lage en hoge WW-premie
Dit artikel is met zorg samengesteld op basis van de wet en informatie van de Rijksoverheid en de Belastingdienst, zoals die gold op 9 november 2026. Regels en bedragen kunnen daarna nog wijzigen. Het is algemene informatie en geen juridisch, fiscaal of financieel advies, en u kunt er geen rechten aan ontlenen. Uw cao of arbeidsovereenkomst kan andere afspraken bevatten. Twijfelt u over uw situatie? Vraag dan advies voordat u een beslissing neemt. Het precieze uurbedrag van het rechtsvermoeden en de handhaving vanaf 2027 staan nog niet vast.